Ανακοίνωση Κινήματος Άλμα – Πολίτες για την Κύπρο
Τον φόρο ταφής αποβλήτων τον ήθελαν τώρα. Τις λύσεις τις παραπέμπουν για μετά το 2028, με εάν και εφόσον.
Οι τελευταίες δηλώσεις του Υπουργείου Γεωργίας επιβεβαιώνουν πλήρως ότι η Βουλή ορθά απέρριψε τον λεγόμενο φόρο υγειονομικής ταφής αποβλήτων, τον οποίο η Κυβέρνηση επιχείρησε να επιβάλει εκβιαστικά στους πολίτες δήθεν στο όνομα της «πράσινης πολιτικής».
Η πραγματικότητα είναι αποκαλυπτική: στην Πάφο θάβεται ουσιαστικά το 100% των αποβλήτων, στο Πεντάκωμο περίπου το 80% και στην Κόσιη το 50%-60%. Και όμως, η ίδια η Κυβέρνηση παραδέχεται ότι ακόμη δεν έχει αποφασίσει το οριστικό μοντέλο διαχείρισης. Τρεισήμισι χρόνια μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης Νίκου Χριστοδουλίδη, δεν έχει ακόμη υπογραφεί ούτε καν η σύμβαση για την εκπόνηση της πολυδιαφημιζόμενης συνολικής μελέτης, που τώρα μας λένε ότι αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028.
Μιλάμε όμως ακόμη για μελέτες. Τη στιγμή που ήδη από το 2018 γινόταν λόγος για μελέτη βιωσιμότητας για την αναβάθμιση της Κόσιης και το 2019 το Τμήμα Περιβάλλοντος δήλωνε ότι θα αναθεωρούσε τη στρατηγική ώστε να εξεταστεί η αναβάθμιση της μονάδας. Επτά χρόνια μετά, ακούμε ξανά ότι αναμένουμε μελέτες.
Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη παρέλαβε πράγματι μια πολύ προβληματική κατάσταση από την κυβέρνηση Αναστασιάδη/ΔΗΣΥ, της οποίας όμως ο σημερινός Πρόεδρος υπήρξε επί χρόνια κορυφαίο στέλεχος. Ήταν η κυβέρνηση Αναστασιάδη που εγκατέλειψε τον προηγούμενο σχεδιασμό για τις αναγκαίες υποδομές σε Λευκωσία και Πάφο. Αν ο σχεδιασμός εκείνος είχε υλοποιηθεί, η χώρα θα διέθετε σήμερα πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα επεξεργασίας, αντί να εξαρτάται σε τέτοιο βαθμό από την Κόσιη.
Στην περίπτωση του Πεντακώμου, η ευθύνη είναι επίσης διαχρονική. Η κυβέρνηση Αναστασιάδη προχώρησε στην παραλαβή της μονάδας, παρά το γεγονός ότι στην πράξη δεν εκπληρώνονταν κρίσιμες απαιτήσεις της σύμβασης. Η ίδια η Ελεγκτική Υπηρεσία καταγράφει ότι το παραγόμενο δευτερογενές καύσιμο SRF/RDF δεν ικανοποιούσε τις απαιτήσεις της σύμβασης και ότι ο ανάδοχος εξακολουθούσε να μην συμμορφώνεται με τις σχετικές συμβατικές του υποχρεώσεις. Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη τερμάτισε τελικά τη σύμβαση τον Δεκέμβριο του 2023. Σχεδόν τρία χρόνια αργότερα, όμως, δεν έχει ακόμη δώσει οριστική λύση και εξακολουθεί να μας λέει ότι αναμένει μελέτες.
Στην Κόσιη, η αμαρτωλή σύμβαση που θα μείνει στην ιστορία για τις μίζες, τις καταδίκες και τις φυλακίσεις, έληξε τον Μάρτιο του 2020. Η Ελεγκτική Υπηρεσία είχε προειδοποιήσει ήδη από το 2018 ότι έπρεπε εγκαίρως να προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός για την αναβάθμιση και λειτουργία της μονάδας. Είμαστε στο 2026 και η προσωρινότητα εξακολουθεί να αποτελεί καθεστώς.
Το Πόρισμα της ανεξάρτητης Ερευνητικής Επιτροπής του 2018 και οι μεταγενέστερες Εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας κατέγραψαν σοβαρές αστοχίες και ευθύνες του Τμήματος Περιβάλλοντος και του Υπουργείου Γεωργίας. Η Ελεγκτική Υπηρεσία μιλούσε το 2022 ακόμη και για «απαθή αντιμετώπιση» και «προβληματική διαχείριση» των θεμάτων του Πεντακώμου, με συνέπεια να πλήττονται τα συμφέροντα του Δημοσίου.
Κάποιοι θα έπρεπε προ πολλού να είχαν λογοδοτήσει. Αντί γι’ αυτό, οι ευθύνες έμειναν χωρίς συνέπειες και οι ίδιες αστοχίες συνεχίζονται.
Και μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η Κυβέρνηση ζητούσε πριν λίγες εβδομάδες να φορολογήσει τους πολίτες επειδή θάβονται σχεδόν όλα τα απόβλητα.
Όταν το ίδιο το κράτος δεν έχει δημιουργήσει τις υποδομές και τις εναλλακτικές που απαιτούνται για να μειωθεί η ταφή, ο φόρος δεν λειτουργεί ως περιβαλλοντικό κίνητρο. Είναι αμιγώς φοροεισπρακτικό μέτρο με πράσινη ετικέτα.
Η Βουλή πολύ σωστά είπε όχι.
Λευκωσία, 27 Αυγούστου 2026
